COURSE SYLLABUS

วิชา วิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อมและเทคโนโลยี

รหัสวิชา: ว15101 ระดับชั้น: ป.5/1 ครูผู้สอน: นายเสกสรร สายเสน
คำอธิบายรายวิชา

รายวิชาวิทยาศาสตร์ สิ่งแวดล้อม และเทคโนโลยี มุ่งเน้นการพัฒนาสมรรถนะการสืบเสาะหาความรู้ (Scientific Inquiry) และการรู้ดิจิทัล (Digital Literacy) เพื่อให้ผู้เรียนเข้าใจความสัมพันธ์อันซับซ้อนระหว่างมนุษย์ ธรรมชาติ และเทคโนโลยี เป้าหมายสูงสุดคือการสร้างผู้เรียนให้เป็น "นวัตกรหัวใจสีเขียว" และ "นักสำรวจชุมชน" ที่สามารถใช้เหตุผลเชิงตรรกะและหลักการทางวิทยาศาสตร์ในการไขความลับของสุขภาพชุมชน รับมือกับการเปลี่ยนแปลงของร่างกายและอารมณ์ในวัยแรกรุ่น (Pre-teen) ตลอดจนการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีในการสร้างสรรค์นวัตกรรมตามหลักเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) เพื่อแก้ปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมและยกระดับคุณภาพชีวิตในโลกยุคดิจิทัลได้อย่างยั่งยืน รายวิชานี้ขับเคลื่อนด้วยกระบวนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ผ่านแนวคิดสะเต็มศึกษา (STEM Education) และการใช้ปัญหาเป็นฐาน (Problem-Based Learning) ผู้เรียนจะได้สวมบทบาทเป็นนักสืบสุขภาพเพื่อลงพื้นที่เก็บข้อมูลทางสถิติและวิเคราะห์สาเหตุของโรคระบาดในชุมชน ได้ทำการทดลองและประดิษฐ์นวัตกรรมรักษ์โลก (Prototyping) จากวัสดุเหลือใช้ รวมถึงการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเป็นเครื่องมือในการผลิตสื่อสร้างสรรค์ เช่น การทำ Podcast หรือ Vlog เพื่อรณรงค์สิทธิเด็กและสุขภาวะ โดยเน้นการลงมือปฏิบัติจริง (Hands-on) การตั้งสมมติฐาน การทดสอบกลไก และการใช้เหตุผลเชิงตรรกะเพื่อสนับสนุนความคิดเห็นของตนเองอย่างเป็นวิทยาศาสตร์ เมื่อสิ้นสุดการเรียนรู้ ผู้เรียนจะสามารถอธิบายปรากฏการณ์ทางธรรมชาติและการเปลี่ยนแปลงของร่างกายมนุษย์ได้อย่างถูกต้องตามหลักวิทยาศาสตร์ มีความสามารถในการวิเคราะห์สาเหตุและผลกระทบของปัญหาสิ่งแวดล้อมในชุมชน สามารถใช้เครื่องมือทางเทคโนโลยีและคอมพิวเตอร์ในการสืบค้น ประมวลผลข้อมูล และสื่อสารได้อย่างปลอดภัยและมีจริยธรรม นอกจากนี้ ผู้เรียนจะสามารถออกแบบและสร้างแบบจำลองนวัตกรรมเบื้องต้นที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการแก้ปัญหาหรือสร้างคุณค่าใหม่ให้กับสังคมได้จริง การวัดและประเมินผลเน้นการประเมินตามสภาพจริง (Authentic Assessment) ที่สะท้อนผ่านกระบวนการทำงานและชิ้นงานหลัก (Core Artifacts) เช่น โครงงานสิ่งประดิษฐ์รักษ์โลก คู่มือเฝ้าระวังโรคประจำถิ่น และการนำเสนอข้อมูลบนแพลตฟอร์มดิจิทัล โดยใช้เกณฑ์การประเมินร่วมกัน (Shared Rubric) กับกลุ่มวิชาอื่นๆ เพื่อประเมินสมรรถนะในมิติของความถูกต้องทางกระบวนการวิทยาศาสตร์ ความคิดสร้างสรรค์เชิงนวัตกรรม การเลือกใช้เทคโนโลยีอย่างเหมาะสม และการตระหนักถึงผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

เกณฑ์การวัดและประเมินผลการเรียน

สอบกลางภาค 20 ชิ้นงาน 50 สอบปลายภาค 30

ผลลัพธ์การเรียนรู้ / ตัวชี้วัด
๑. อธิบายการเปลี่ยนแปลงทางร่างกายและฮอร์โมนของวัยแรกรุ่น (Pre-teen) รวมถึงวิเคราะห์ปัจจัยทางวิทยาศาสตร์ที่มีผลต่อสุขภาพ เพื่อนำไปปรับใช้ในการดูแลสุขภาวะของตนเอง ๒. ใช้กระบวนการสืบเสาะทางวิทยาศาสตร์ในการสำรวจ วิเคราะห์สาเหตุ และเสนอแนวทางป้องกันโรคระบาดหรือปัญหาสุขภาพที่เกิดขึ้นในชุมชน (เช่น การควบคุมแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย หรือโรคติดต่อทางเดินหายใจ) ๓. ประยุกต์ใช้องค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยี (STEM) ในการออกแบบและสร้างสรรค์โครงงานนวัตกรรมหรือสิ่งประดิษฐ์ที่ช่วยแก้ปัญหาการจัดการขยะหรือสิ่งแวดล้อม ๔. อธิบายและนำหลักการของเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) มาใช้ประกอบการตัดสินใจเลือกใช้วัสดุในการทำผลิตภัณฑ์หรือโครงงานได้อย่างคุ้มค่าและเกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้อยที่สุด ๕. ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและซอฟต์แวร์ประยุกต์ในการสืบค้นข้อมูล รวบรวมสถิติ และผลิตสื่อสร้างสรรค์ (เช่น กราฟิก, วิดีโอคลิป, สื่อนำเสนอ) ได้อย่างปลอดภัยและเคารพสิทธิของผู้อื่น ๖. ใช้เหตุผลเชิงตรรกะและหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ในการวิเคราะห์ความน่าเชื่อถือของข้อมูลข่าวสาร (Fake News) และใช้สนับสนุนการนำเสนอหรือการกล่าวสุนทรพจน์เพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงในสังคม ๗. ทดสอบ ประเมินผล และปรับปรุงการทำงานของแบบจำลองหรือสิ่งประดิษฐ์ของตนเองอย่างเป็นระบบ เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ตรงตามวัตถุประสงค์การใช้งานจริง
1 อธิบายการเปลี่ยนแปลงทางร่างกายและฮอร์โมนของวัยแรกรุ่น (Pre-teen) รวมถึงวิเคราะห์ปัจจัยทางวิทยาศาสตร์ที่มีผลต่อสุขภาพ เพื่อนำไปปรับใช้ในการดูแลสุขภาวะของตนเอง
2 ใช้กระบวนการสืบเสาะทางวิทยาศาสตร์ในการสำรวจ วิเคราะห์สาเหตุ และเสนอแนวทางป้องกันโรคระบาดหรือปัญหาสุขภาพที่เกิดขึ้นในชุมชน (เช่น การควบคุมแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย หรือโรคติดต่อทางเดินหายใจ)
3 ประยุกต์ใช้องค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยี (STEM) ในการออกแบบและสร้างสรรค์โครงงานนวัตกรรมหรือสิ่งประดิษฐ์ที่ช่วยแก้ปัญหาการจัดการขยะหรือสิ่งแวดล้อม
4 อธิบายและนำหลักการของเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) มาใช้ประกอบการตัดสินใจเลือกใช้วัสดุในการทำผลิตภัณฑ์หรือโครงงานได้อย่างคุ้มค่าและเกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้อยที่สุด
5 ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและซอฟต์แวร์ประยุกต์ในการสืบค้นข้อมูล รวบรวมสถิติ และผลิตสื่อสร้างสรรค์ (เช่น กราฟิก, วิดีโอคลิป, สื่อนำเสนอ) ได้อย่างปลอดภัยและเคารพสิทธิของผู้อื่น
6 ใช้เหตุผลเชิงตรรกะและหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ในการวิเคราะห์ความน่าเชื่อถือของข้อมูลข่าวสาร (Fake News) และใช้สนับสนุนการนำเสนอหรือการกล่าวสุนทรพจน์เพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงในสังคม
7 ทดสอบ ประเมินผล และปรับปรุงการทำงานของแบบจำลองหรือสิ่งประดิษฐ์ของตนเองอย่างเป็นระบบ เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ตรงตามวัตถุประสงค์การใช้งานจริง
โครงสร้างการวัดประเมินผลตามหน่วยการเรียนรู้
หน่วยที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ / โครงสร้างสาระสำคัญ เวลาเรียน (คาบ) คะแนนเต็ม
1
สิ่งมีชีวิตกับสิ่งแวดล้อม
รหัสตัวชี้วัด: 1, 3, 4, 5, 6, 7
16 คาบ 10 คะแนน
2
การเปลี่ยนแปลงของสสาร
รหัสตัวชี้วัด: 1, 3, 6, 7
18 คาบ 12 คะแนน
3
แรงและเสียงในชีวิตประจำวัน
รหัสตัวชี้วัด: 2, 3, 4, 5, 7
16 คาบ 10 คะแนน
4
วัฏจักรน้ำและปรากฏการณ์ท้องฟ้า
รหัสตัวชี้วัด: 2, 3
16 คาบ 10 คะแนน
5
นักคิดดิจิทัลและเทคโนโลยี
รหัสตัวชี้วัด: 2, 3, 5, 6, 7
14 คาบ 8 คะแนน
รวมทั้งสิ้นตลอดภาคเรียน 80 คาบ 50 คะแนน