ประมวลรายวิชา ศิลปะและวัฒนธรรมเพื่อสุนทรียภาพ

คำอธิบายรายวิชา

รายวิชาศิลปะและวัฒนธรรมเพื่อสุนทรียภาพ มุ่งเน้นการพัฒนาสมรรถนะด้านการรับรู้และสร้างสรรค์สุนทรียภาพ (Aesthetic Literacy) เพื่อให้ผู้เรียนสามารถใช้ศิลปะ ดนตรี และนาฏศิลป์ เป็นเครื่องมือในการสื่อสารความคิด ความรู้สึก และคุณค่าทางวัฒนธรรม เป้าหมายสูงสุดคือการสร้างผู้เรียนที่มีความฉลาดทางอารมณ์ (EQ) และมีความคิดสร้างสรรค์เชิงนวัตกรรม โดยเชื่อมโยงงานศิลปะเข้ากับชีวิตจริงผ่านการออกแบบผลิตภัณฑ์ (Product Design) การสร้างสรรค์สื่อดิจิทัล และการจัดแสดงเรื่องราวชุมชน เพื่อให้ศิลปะไม่ใช่เพียงแค่ความงาม แต่เป็นเครื่องมือในการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับธุรกิจชุมชน และเป็นพื้นที่ในการปลดปล่อยพลังสร้างสรรค์เพื่อการเปลี่ยนแปลงสังคมในเชิงบวก รายวิชานี้จัดการเรียนรู้ผ่านกระบวนการคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking) และการลงมือปฏิบัติสร้างสรรค์ผลงาน (Creative Practice) ในลักษณะบูรณาการข้ามศาสตร์ ผู้เรียนจะได้ฝึกฝนทักษะผ่านภารกิจจริง เช่น การออกแบบบรรจุภัณฑ์และแบรนด์สินค้าในโครงการนักประกอบการรุ่นเยาว์ การออกแบบนิทรรศการไทม์ไลน์ที่ผสานองค์ประกอบศิลป์เพื่อการเล่าเรื่อง (Visual Storytelling) การใช้ดนตรีและศิลปะการแสดงเพื่อเสริมพลังให้กับสุนทรพจน์หรือแคมเปญรณรงค์สิทธิเด็ก และการใช้วัสดุเหลือใช้มาสร้างสรรค์เป็นงานทัศนศิลป์ตามหลักเศรษฐกิจหมุนเวียน โดยเน้นกระบวนการทดลอง สังเกต วิพากษ์วิจารณ์ผลงานอย่างสร้างสรรค์ และการทำงานร่วมกันเป็นทีมเพื่อสร้างสรรค์สุนทรียภาพให้เกิดขึ้นในพื้นที่ส่วนรวม เมื่อสิ้นสุดการเรียนรู้ ผู้เรียนจะสามารถประยุกต์ใช้ทัศนธาตุและหลักการออกแบบเพื่อสร้างสรรค์ผลงานที่ตอบโจทย์ทั้ง "ฟังก์ชันการใช้งาน" และ "ความงาม" สามารถใช้ศิลปะเป็นเครื่องมือในการจัดการอารมณ์และสะท้อนตัวตนได้อย่างเหมาะสมตามวัย มีทักษะในการเลือกใช้สื่อและเทคโนโลยีเพื่อการสื่อสารทางสุนทรียภาพ มีความเข้าใจในคุณค่าของวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นจนสามารถนำมาต่อยอดเป็นนวัตกรรมได้ ตลอดจนมีทัศนคติที่เปิดกว้างต่อความแตกต่างหลากหลายในโลกของศิลปะและวัฒนธรรม การวัดและประเมินผลเน้นการประเมินตามสภาพจริง (Authentic Assessment) ผ่านกระบวนการสร้างสรรค์และชิ้นงานหลัก (Core Artifacts) เช่น บรรจุภัณฑ์สินค้าชุมชน (Packaging Design) การออกแบบนิทรรศการ (Exhibition Design) และ สื่อสร้างสรรค์ทางสายตา (Visual Content) โดยใช้เกณฑ์การประเมินร่วมกัน (Shared Rubric) กับศาสตร์อื่นๆ เพื่อประเมินสมรรถนะในด้านความคิดสร้างสรรค์ ทักษะการสื่อสารด้วยภาพ/เสียง ความประณีตในการลงมือทำ และความสามารถในการสื่อสารสาระสำคัญผ่านความงามทางสุนทรียศิลป์

เกณฑ์การวัดและประเมินผลการเรียน

สอบกลางปี 10 ระหว่างเรียน 80 สอบปลายปี 10

ผลลัพธ์การเรียนรู้ / ตัวชี้วัด

ผลลัพธ์การเรียนรู้ เมื่อสิ้นสุดปีการศึกษา ผู้เรียนมีความสามารถ ๑. ออกแบบและสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์หรือบรรจุภัณฑ์ (Product & Packaging Design) โดยประยุกต์ใช้ทัศนธาตุ และหลักการออกแบบเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้าชุมชนในโครงการนักประกอบการรุ่นเยาว์ ๒. ใช้ทักษะการออกแบบสื่อสารด้วยภาพ (Visual Communication) ในการจัดนิทรรศการหรือผลิตสื่อดิจิทัล เพื่อเล่าเรื่องราวทางประวัติศาสตร์และสุขภาวะชุมชนให้น่าสนใจและสื่อความหมายชัดเจน ๓. ประยุกต์ใช้ศิลปะการแสดง ภาษากาย และดนตรีประกอบ เพื่อเสริมพลังในการสื่อสารและการนำเสนอ (Pitching) ให้มีสุนทรียภาพและดึงดูดใจผู้ฟัง ๔. สร้างสรรค์ผลงานศิลปะจากวัสดุเหลือใช้หรือทรัพยากรท้องถิ่นตามหลักเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) เพื่อสะท้อนความตระหนักรู้ด้านสิ่งแวดล้อมและความฉลาดในการใช้ทรัพยากร ๕. ใช้กิจกรรมทางศิลปะ ดนตรี หรือนาฏศิลป์ เป็นเครื่องมือในการสำรวจและจัดการอารมณ์ของตนเองในวัยแรก รุ่น (Pre-teen) รวมถึงการแสดงความเห็นอกเห็นใจผ่านการสร้างสรรค์ร่วมกับผู้อื่น ๖. วิเคราะห์และอธิบายความเชื่อมโยงระหว่างศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นในอดีตกับชีวิตปัจจุบัน พร้อมเสนอแนว ทางการอนุรักษ์และต่อยอดภูมิปัญญาผ่านงานสร้างสรรค์ร่วมสมัย ๗. ใช้ทักษะการคิดคำนวณมาตราส่วน สัดส่วน และรูปทรงเรขาคณิต ในการวางแผนโครงสร้างและองค์ประกอบ ของงานศิลปะหรือแบบจำลองนวัตกรรมได้อย่างแม่นยำและสวยงาม

ศ.ป.5/1 ๑. ออกแบบและสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์หรือบรรจุภัณฑ์ (Product & Packaging Design) โดยประยุกต์ใช้ทัศนธาตุ และหลักการออกแบบเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้าชุมชนในโครงการนักประกอบการรุ่นเยาว์

ศ.ป.5/2 ๒. ใช้ทักษะการออกแบบสื่อสารด้วยภาพ (Visual Communication) ในการจัดนิทรรศการหรือผลิตสื่อดิจิทัล เพื่อเล่าเรื่องราวทางประวัติศาสตร์และสุขภาวะชุมชนให้น่าสนใจและสื่อความหมายชัดเจน

ศ.ป.5/3 ๓. ประยุกต์ใช้ศิลปะการแสดง ภาษากาย และดนตรีประกอบ เพื่อเสริมพลังในการสื่อสารและการนำเสนอ (Pitching) ให้มีสุนทรียภาพและดึงดูดใจผู้ฟัง

ศ.ป.5/4 ๔. สร้างสรรค์ผลงานศิลปะจากวัสดุเหลือใช้หรือทรัพยากรท้องถิ่นตามหลักเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) เพื่อสะท้อนความตระหนักรู้ด้านสิ่งแวดล้อมและความฉลาดในการใช้ทรัพยากร

ศ.ป.5/5 ๕. ใช้กิจกรรมทางศิลปะ ดนตรี หรือนาฏศิลป์ เป็นเครื่องมือในการสำรวจและจัดการอารมณ์ของตนเองในวัยแรก รุ่น (Pre-teen) รวมถึงการแสดงความเห็นอกเห็นใจผ่านการสร้างสรรค์ร่วมกับผู้อื่น

ศ.ป.5/6 ๖. วิเคราะห์และอธิบายความเชื่อมโยงระหว่างศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นในอดีตกับชีวิตปัจจุบัน พร้อมเสนอแนว ทางการอนุรักษ์และต่อยอดภูมิปัญญาผ่านงานสร้างสรรค์ร่วมสมัย

ศ.ป.5/7 ๗. ใช้ทักษะการคิดคำนวณมาตราส่วน สัดส่วน และรูปทรงเรขาคณิต ในการวางแผนโครงสร้างและองค์ประกอบ ของงานศิลปะหรือแบบจำลองนวัตกรรมได้อย่างแม่นยำและสวยงาม

โครงสร้างการวัดประเมินผลตามหน่วยการเรียนรู้

หน่วยที่	ชื่อหน่วยการเรียนรู้ / โครงสร้างสาระสำคัญ	เวลาเรียน (คาบ)	คะแนนเต็ม
1	Heart & Soul: ศิลปะบำบัดและพลังแห่งตัวตน รหัสตัวชี้วัด: ศ.ป.5/1, ศ.ป.5/2, ศ.ป.5/3, ศ.ป.5/4, ศ.ป.5/5, ศ.ป.5/6, ศ.ป.5/7 ใบงานที่ 2หน่วยการเรียนรู้ที่ 1: Heart & Soul: ศิลปะบำบัดและพลังแห่งตัวตน เอกสารสาระเรียนรู้ แผนการเรียนรู้ที่ 1: Heart & Soul: ศิลปะบำบัดและพลังแห่งตัวตน เอกสารสาระเรียนรู้ ใบความรู้หน่วยการเรียนรู้ที่ 1: Heart & Soul: ศิลปะบำบัดและพลังแห่งตัวตน เอกสารสาระเรียนรู้ ใบงานที่ 1หน่วยการเรียนรู้ที่ 1: Heart & Soul: ศิลปะบำบัดและพลังแห่งตัวตน เอกสารสาระเรียนรู้	10 คาบ	10 คะแนน
3	Young Entrepreneurs: ดีไซน์ชุมชนขยับธุรกิจ รหัสตัวชี้วัด: ศ.ป.5/1, ศ.ป.5/2, ศ.ป.5/3, ศ.ป.5/4, ศ.ป.5/5, ศ.ป.5/6, ศ.ป.5/7	6 คาบ	20 คะแนน
4	Visual Storytellers: นักเล่าเรื่องราวมีชีวิต รหัสตัวชี้วัด: ศ.ป.5/1, ศ.ป.5/2, ศ.ป.5/3, ศ.ป.5/4, ศ.ป.5/5, ศ.ป.5/6	10 คาบ	20 คะแนน
5	เทศกาลศิลปะArt Festival รหัสตัวชี้วัด: ศ.ป.5/1, ศ.ป.5/2, ศ.ป.5/3, ศ.ป.5/4, ศ.ป.5/5, ศ.ป.5/6, ศ.ป.5/7	10 คาบ	20 คะแนน
รวมทั้งสิ้นตลอดภาคเรียน		36 คาบ	70 คะแนน