วิชา ความสามารถด้านสังคมและความเป็นพลเมือง

คำอธิบายรายวิชา

รายวิชาสังคมและความเป็นพลเมือง จัดอยู่ในกลุ่มเพื่อพัฒนาสมรรถนะ (Competency) ซึ่งมีเป้าหมายในการยกระดับการเรียนรู้วิชาสังคมศึกษาจากการท่องจำเนื้อหา สู่การลงมือปฏิบัติตนเป็น "พลเมืองที่เข้มแข็ง (Active Citizen)" อย่างแท้จริง มุ่งเน้นให้ผู ้เรียนตระหนักถึงบทบาทหน้าที่ของตนเอง การเคารพสิทธิของตนเองและผู้อื่น การทำความเข้าใจภูมิศาสตร์ชุมชน ตลอดจนการมีส่วนร่วมในการวิเคราะห์และแก้ไขปัญหาในท้องถิ่น (เช่น ปัญหาขยะและสิ่งแวดล้อม) เพื่อบ่มเพาะให้ผู้เรียนเติบโตเป็นสมาชิกที่ดีของชุมชน มีคุณธรรมจริยธรรม และมีจิตสาธารณะที่พร้อมสร้างสรรค์สังคมให้ดีขึ้น การจัดการเรียนรู้ขับเคลื่อนด้วยกระบวนการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) และการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน (Project-Based Learning) ผู้เรียนจะได้เรียนรู้ผ่านการลงพื้นที่จริง และสถานการณ์จำลองที่ท้าทาย เช่น การเดินสำรวจเพื่อจัดทำแผนผังพื้นที่สีเขียวในโรงเรียน การวิเคราะห์ปัญหาขยะเพื่อสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์รักษ์โลก การลงพื้นที่สัมภาษณ์ปราชญ์ชาวบ้าน เพื่อถอดบทเรียนความเสียสละของฮีโร่ชุมชน การแบ่งบทบาทหน้าที่ในการทำงานเป็นทีมอย่างเป็นระบบ และการเรียนรู้จรรยาบรรณของผู้ประกอบการผ่านการจำลองร้านค้าในตลาดนัดวัยจิ๋ว ซึ่งทุกกิจกรรมถูกบูรณาการเข้ากับศาสตร์อื่น ๆ อย่างไร้รอยต่อ เมื่อผ่านกระบวนการเรียนรู้ผู้เรียนจะมีความสามารถในการประยุกต์ใช้ความรู้ทางสังคมศึกษาและภูมิศาสตร์เพื่อการดำรงชีวิตและการทำงานร่วมกับผู้อื่น ผู้เรียนสามารถอ่านและเขียนแผนผังระบุทิศทางเพื่อทำความเข้าใจสภาพแวดล้อม สามารถทำงานเป็นทีมโดยรู้จักแบ่งหน้าที่และแก้ปัญหาความขัดแย้งอย่างสันติวิธี มีความเข้าใจในสิทธิผู้บริโภคและจรรยาบรรณในการประกอบอาชีพ นอกจากนี้ผู้เรียนยังสามารถวิเคราะห์ผลกระทบจากปัญหาสิ่งแวดล้อมในชุมชน และพร้อมที่ จะเป็นผู้นำในการรณรงค์หรือลงมือสร้างการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกด้วยตนเอง รายวิชานี้ใช้แนวทางการประเมินตามสภาพจริงผ่านหลักการประเมินผลเชื่อมโยง (Bridging Assessment) เพื่อลดภาระงานของผู้เรียน ผู้สอนจะไม่สั่งงานเพิ่ม แต่จะประเมินสมรรถนะทางสังคม และความเป็นพลเมืองจากการสังเกตพฤติกรรมและการทำงานกลุ่มผ่านชิ้นงานหลักที่บูรณาการร่วมกัน เช่น การแสดงออกถึงความตระหนักรู้เชิงพลเมืองในกฎระเบียบของสวน ความซื่อสัตย์ในการจำลองการซื้อขายสินค้า และทักษะสัมพันธภาพขณะสัมภาษณ์บุคคลต้นแบบ โดยดึงคะแนนจากรูบริกส่วนกลาง (Shared Rubric) ที่มุ่งเน้นการประเมินเจตคติ คุณธรรม และทักษะทางสังคมที่เกิดขึ้นจริงระหว่างการปฏิบัติงาน

เกณฑ์การวัดและประเมินผลการเรียน

คะแนนสอบระหว่างภาค 15 คะแนน ผลสอบปลายภาค 15 คะแนน คะแนนเก็บ/ชิ้นงาน 70 คะแนน

ผลลัพธ์การเรียนรู้ / ตัวชี้วัด

โครงสร้างการวัดประเมินผลตามหน่วยการเรียนรู้