ภาพรวม
โครงสร้างหลักสูตรสถานศึกษา ระดับประถมศึกษาตอน…
กลุ่มเพื่อพัฒนา "สมรรถนะ"
ความสามารถด้านสังคมและความเป็นพลเมือง
คำอธิบายรายวิชา สังคมและความเป็นพลเมือง ป.4
course description
PRI46:DESC:SOC:P4
คำอธิบายรายวิชา สังคมและความเป็นพลเมือง ป.4
รายวิชาสังคมและความเป็นพลเมือง จัดอยู่ในกลุ่มเพื่อพัฒนาสมรรถนะ (Competency) ซึ่ง
มีเป้าหมายในการยกระดับการเรียนรู้วิชาสังคมศึกษาจากการท่องจำเนื้อหา สู่การลงมือปฏิบัติตนเป็น
"พลเมืองที่เข้มแข็ง (Active Citizen)" อย่างแท้จริง มุ่งเน้นให้ผู้เรียนตระหนักถึงบทบาทหน้าที่ของ
ตนเอง การเคารพสิทธิของตนเองและผู้อื่น การทำความเข้าใจภูมิศาสตร์ชุมชน ตลอดจนการมีส่วน
ร่วมในการวิเคราะห์และแก้ไขปัญหาในท้องถิ่น (เช่น ปัญหาขยะและสิ่งแวดล้อม) เพื่อบ่มเพาะให้
ผู้เรียนเติบโตเป็นสมาชิกที่ดีของชุมชน มีคุณธรรมจริยธรรม และมีจิตสาธารณะที่พร้อมสร้างสรรค์
สังคมให้ดีขึ้น
การจัดการเรียนรู้ขับเคลื่อนด้วยกระบวนการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) และการ
เรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน (Project-Based Learning) ผู้เรียนจะได้เรียนรู้ผ่านการลงพื้นที่จริง
และสถานการณ์จำลองที่ท้าทาย เช่น การเดินสำรวจเพื่อจัดทำแผนผังพื้นที่สีเขียวในโรงเรียน
การวิเคราะห์ปัญหาขยะเพื่อสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์รักษ์โลก การลงพื้นที่สัมภาษณ์ปราชญ์ชาวบ้านเพื่อ
ถอดบทเรียนความเสียสละของฮีโร่ชุมชน การแบ่งบทบาทหน้าที่ในการทำงานเป็นทีมอย่างเป็นระบบ
และการเรียนรู้จรรยาบรรณของผู้ประกอบการผ่านการจำลองร้านค้าในตลาดนัดวัยจิ๋ว ซึ่งทุกกิจกรรม
ถูกบูรณาการเข้ากับศาสตร์อื่น ๆ อย่างไร้รอยต่อ
เมื่อผ่านกระบวนการเรียนรู้ ผู้เรียนจะมีความสามารถในการประยุกต์ใช้ความรู้ทางสังคม
ศึกษาและภูมิศาสตร์เพื่อการดำรงชีวิตและการทำงานร่วมกับผู้อื่น ผู้เรียนสามารถอ่านและเขียน
แผนผังระบุทิศทางเพื่อทำความเข้าใจสภาพแวดล้อม สามารถทำงานเป็นทีมโดยรู้จักแบ่งหน้าที่และ
แก้ปัญหาความขัดแย้งอย่างสันติวิธี มีความเข้าใจในสิทธิผู้บริโภคและจรรยาบรรณในการประกอบ
อาชีพ นอกจากนี้ ผู้เรียนยังสามารถวิเคราะห์ผลกระทบจากปัญหาสิ่งแวดล้อมในชุมชน และพร้อมที่
จะเป็นผู้นำในการรณรงค์หรือลงมือสร้างการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกด้วยตนเอง
รายวิชานี้ใช้แนวทางการประเมินตามสภาพจริงผ่านหลักการประเมินผลเชื่อมโยง (Bridging
Assessment) เพื่อลดภาระงานของผู้เรียน ผู้สอนจะไม่สั่งงานเพิ่ม แต่จะประเมินสมรรถนะทางสังคม
และความเป็นพลเมืองจากการสังเกตพฤติกรรมและการทำงานกลุ่มผ่านชิ้นงานหลักที่บูรณาการ
ร่วมกัน เช่น การแสดงออกถึงความตระหนักรู้เชิงพลเมืองในกฎระเบียบของสวน ความซื่อสัตย์ในการ
จำลองการซื้อขายสินค้า และทักษะสัมพันธภาพขณะสัมภาษณ์บุคคลต้นแบบ โดยดึงคะแนนจาก
รูบริกส่วนกลาง (Shared Rubric) ที่มุ่งเน้นการประเมินเจตคติ คุณธรรม และทักษะทางสังคมที่
เกิดขึ้นจริงระหว่างการปฏิบัติงาน
มีเป้าหมายในการยกระดับการเรียนรู้วิชาสังคมศึกษาจากการท่องจำเนื้อหา สู่การลงมือปฏิบัติตนเป็น
"พลเมืองที่เข้มแข็ง (Active Citizen)" อย่างแท้จริง มุ่งเน้นให้ผู้เรียนตระหนักถึงบทบาทหน้าที่ของ
ตนเอง การเคารพสิทธิของตนเองและผู้อื่น การทำความเข้าใจภูมิศาสตร์ชุมชน ตลอดจนการมีส่วน
ร่วมในการวิเคราะห์และแก้ไขปัญหาในท้องถิ่น (เช่น ปัญหาขยะและสิ่งแวดล้อม) เพื่อบ่มเพาะให้
ผู้เรียนเติบโตเป็นสมาชิกที่ดีของชุมชน มีคุณธรรมจริยธรรม และมีจิตสาธารณะที่พร้อมสร้างสรรค์
สังคมให้ดีขึ้น
การจัดการเรียนรู้ขับเคลื่อนด้วยกระบวนการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) และการ
เรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน (Project-Based Learning) ผู้เรียนจะได้เรียนรู้ผ่านการลงพื้นที่จริง
และสถานการณ์จำลองที่ท้าทาย เช่น การเดินสำรวจเพื่อจัดทำแผนผังพื้นที่สีเขียวในโรงเรียน
การวิเคราะห์ปัญหาขยะเพื่อสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์รักษ์โลก การลงพื้นที่สัมภาษณ์ปราชญ์ชาวบ้านเพื่อ
ถอดบทเรียนความเสียสละของฮีโร่ชุมชน การแบ่งบทบาทหน้าที่ในการทำงานเป็นทีมอย่างเป็นระบบ
และการเรียนรู้จรรยาบรรณของผู้ประกอบการผ่านการจำลองร้านค้าในตลาดนัดวัยจิ๋ว ซึ่งทุกกิจกรรม
ถูกบูรณาการเข้ากับศาสตร์อื่น ๆ อย่างไร้รอยต่อ
เมื่อผ่านกระบวนการเรียนรู้ ผู้เรียนจะมีความสามารถในการประยุกต์ใช้ความรู้ทางสังคม
ศึกษาและภูมิศาสตร์เพื่อการดำรงชีวิตและการทำงานร่วมกับผู้อื่น ผู้เรียนสามารถอ่านและเขียน
แผนผังระบุทิศทางเพื่อทำความเข้าใจสภาพแวดล้อม สามารถทำงานเป็นทีมโดยรู้จักแบ่งหน้าที่และ
แก้ปัญหาความขัดแย้งอย่างสันติวิธี มีความเข้าใจในสิทธิผู้บริโภคและจรรยาบรรณในการประกอบ
อาชีพ นอกจากนี้ ผู้เรียนยังสามารถวิเคราะห์ผลกระทบจากปัญหาสิ่งแวดล้อมในชุมชน และพร้อมที่
จะเป็นผู้นำในการรณรงค์หรือลงมือสร้างการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกด้วยตนเอง
รายวิชานี้ใช้แนวทางการประเมินตามสภาพจริงผ่านหลักการประเมินผลเชื่อมโยง (Bridging
Assessment) เพื่อลดภาระงานของผู้เรียน ผู้สอนจะไม่สั่งงานเพิ่ม แต่จะประเมินสมรรถนะทางสังคม
และความเป็นพลเมืองจากการสังเกตพฤติกรรมและการทำงานกลุ่มผ่านชิ้นงานหลักที่บูรณาการ
ร่วมกัน เช่น การแสดงออกถึงความตระหนักรู้เชิงพลเมืองในกฎระเบียบของสวน ความซื่อสัตย์ในการ
จำลองการซื้อขายสินค้า และทักษะสัมพันธภาพขณะสัมภาษณ์บุคคลต้นแบบ โดยดึงคะแนนจาก
รูบริกส่วนกลาง (Shared Rubric) ที่มุ่งเน้นการประเมินเจตคติ คุณธรรม และทักษะทางสังคมที่
เกิดขึ้นจริงระหว่างการปฏิบัติงาน
รายการภายในหัวข้อนี้
1 รายการ